As nosas cousiñas de infantil

As nosas cousiñas de infantil é o nome do bog creado, ao longo deste curso, por alumnado que está a cursar o ciclo superior de educación infantil no CIFP Portovello, polo réxime das persoas adultas na modalidade presencial. A intención deste proxecto é achegar a todas as persoas interesadas no mundo da atención educativa á primeira infancia ás posibilidades tradición oral, do patrimonio e da cultura galega.

Do mesmo xeito que noutras entradas do mesmo tipo que viñemos realizando en datas recentes, nas que presentamos diversos proxectos desenvolvidos por alumnado do Ciclo superior de educación infantil, saudamos moi positivamente esta iniciativa. Unha aposta decidida pola creación dun banco de recursos compartido que pode enriquecer o noso traballo na educación infantil desde a posta en valor do noso ben máis prezado, a cultura propia.

Aderezamos a nosa benvida cunha cita de Loris Malaguzzi, reiteradamente compartida co alumnado das nosas aulas:

"Todos aqueles ... que se puxeron a reflexionar seriamente sobre @s nen@s sempre acabaron por descubrir non tanto as debilidades e os límites da infancia, senón máis ben a espantosa e extraordinaria forza das súas potencialidades, das súas capacidades e o seu inmediato protagonismo interactivo. (...) un dos puntos principais da nosa filosofía, cadra con esa imaxe d@ nen@. Un nen@ que, desde o nacemento, desexa sentirse parte do mundo, usar activamente unha complexa (e non aínda valorada) rede de capacidades e de aprendizaxes, e capaz de organizar relacións e mapas de orientación persoal, interpersoal, social, cognitiva, afectiva e, mesmo, simbólica".

Cantas veces buscamos alén de nós ideas para as nosas propostas educativas, esquecendo o valor do que temos máis preto...

Parabéns polo traballo e ánimo para seguir investigando nesta mesma liña!

Inauguración da aula Recaredo Paz no CIFP Portovello de Ourense. Proxecto de humanización dos espazos do centro

O CIFP Portovello é o centro no que veño desenvolvendo o meu traballo ao longo dos últimos anos. Trátase dun centro integrado de Formación Profesional da cidade de Ourense no que se imparten tres familias profesionais: Administración e empresas, Comercio e márqueting e Servizos socioculturais e á comunidade. As particularidades do centro fan que as ensinanzas se repartan en dous edificios diferenciados. O edificio A, que alberga os estudos de Administración e os de Comercio e o Edificio B, que acolle á familia profesional de Servizos socioculturais e á comunidade.

O presente proxecto nace e desenvólvese no edificio B (praza Fernando Fulgosio), un antigo colexio de EXB (data dos anos 70), que despois de varias adaptacións, hoxe en día alberga a alumnado de Formación profesional das titulacións de Técnic@ superior en educación infantil, Técnic@ superior en integración social e Técnic@ en atención a persoas en situación de dependencia. Todas elas profesións relacionadas coa prestación de servizos a persoas.

As particularidades arquitectónicas do edificio leváronnos a concibir a humanización do mesmo como se do espazo dunha cidade se tratase, de maneira que os espazos a humanizar fosen máis aló das aulas e incluísen tamén os corredores, prazas e outros espazos que habitamos, transitamos e vivimos ao longo do día as persoas da comunidade educativa.

Inspirándonos na obra A cidadedos nenos de Francesco Tonucci, a idea permitiunos (re)pensar o centro, para así querelo dun xeito diferente, adecuándoo a todas as persoas que o habitamos ou nos visitan. O feito de que o edificio (re)comece a súa humanización, abandonando a frialdade do anterior sistema de denominación numérico e achegándonos a figuras, movementos, institucións ou conceptos relevantes para as persoas que día tras día transitan por el, concedeunos unha oportunidade de intentar loitar por un espazo máis áxil e sinxelo, no que as persoas sexan tidas en conta. Abríndose, diante de nós, novas posibilidades de aproveitamento dos espazos tanto no que se refire a cuestións de carácter formativo como a aqueloutras que teñen que ver coas propias relacións humanas. Os espazos cumpren así unha dobre función, de traballo e formación por unha banda, mais tamén de comunicación e de encontro.

O proceso de elección das figuras que ían encabezar os espazos escollidos para ser nomeados foi un proceso participativo, no que se pretendeu que se tratase de figuras ou experiencias senlleiras e significativas para as persoas da comunidade educativa. Cada aula, cada corredor e cada praza do centro debía ser humanizada e o nome que se lle ía dar debía conectar dalgunha maneira cos intereses das persoas que dun xeito máis habitual ocupaban eses espazos. Fóronse facendo propostas, que se debateron e consensuaron polo equipo até chegar á proposta final.

Deste xeito Florence Nightingale ou o Movemento de vida independente, serven para nomear aulas ocupadas polo alumnado do ciclo de Atención a persoas en situación de dependencia; Virginia Henderson ou Olimpia Varela dan nome a algúns dos corredores, convertidos en rúas, que nos conducen ás aulas; as prazas, amplos espazos cos que conta o edificio nos seus diferentes andares, pasan a adoptar nomes como 8 de marzo, Dereitos da infancia, Preescolar na casa, Institución libre de ensinanza, Creatividade ou Intelixencias múltiples. Nelson Mandela, Rigoberta Menchú, Concepción Arenal, Preescolar na casa, Giner de los Ríos, María Montessori…. Nomean espazos vinculados ás outras titulacións que se imparten no noso edificio.

Un dos espazos significativos para o alumnado da especialidade de Atención a persoas en situación de dependencia é a antiga Aula B001, aula polivalente na que se imparten distintos módulos formativos, a decisión final foi asignarlle a ese espazo o nome de Recaredo Paz Prieto, nun intento de homenaxear a unha figura da nosa cidade que demostrou, na súa intensa traxectoria vital, o seu compromiso coa normalización da vida das persoas con necesidades a todos os niveis: educativo, social, laboral ou de lecer. Esta traxectoria tivo un importante colofón cando no  ano 1991, fundou, nun ambiente asociativo, Aixiña (asociación dedicada á integración social e laboral das persoas con discapacidade física, parálise cerebral e terceira idade dependente).

Dáse a particularidade de que o noso centro mantivo e segue a manter intensos lazos con Aixiña, entidade colaboradora na formación en centros de traballo de alumnado das titulacións de Atención a persoas en situación de dependencia e Integración social. Froito desa colaboración Recaredo Paz, no seu día, e outras persoas da Asociación teñen estado con nós, participando en diversas actividades ao longo dos últimos anos.

No desexo de todas as persoas que participamos nesta xeira está realizar actividades de interese pedagóxico para o alumnado, partindo das figuras ou institucións que nomean os diferentes espazos. Neste marco, xorde a idea de realizar un acto de homenaxe á figura de Recaredo Paz, dando a coñecer entre a comunidade educativa aspectos relevantes da súa vida e obra.

A data escollida é a do vindeiro mércores 27 de maio, no que entre as 11:30 e as 14:00 horas se desenvolverá unha xornada de portas abertas na que contaremos coa presenza dunha representación da asociación Aixiña.

Recursos de atención á primeira infancia na provincia de Ourense

Outro dos proxectos nos que estivo a traballar o grupo de alumnas de Intervención con familias e menores en situación de risco social do CIFP Portovello  co que tiven a fortuna de compartir docencia e aprendizaxes ao longo deste último ano, foi o de iniciar a elaboración dun mapa de recursos de atención á primeira infancia na provincia de Ourense.

O traballo supuxo unha oportunidade de experimentar con ferramentas de traballo cooperativo e buscar formas de que o producido na aula poida trascender os seus muros e ser compartido cara fóra.

Seguiremos traballando na súa actualización, para o que estamos abertos a calquera colaboración, no entanto compartimos o estado do mapa no momento actual.

Normativa galega sobre infancia e familia

Ao longo deste curso académico 2014-15, o alumnado do curso de 2º A do Módulo de Intervención con familias e menores en situación de risco social do CIFP Portovello, correspondente ao Ciclo superior de educación infantil, como parte do seu proceso formativo traballou na creación dun repositorio de lexislación relacionada coa infancia e coa familia.

Entre as finalidades do traballo estaban a localización das normas de referencia -de carácter supranacional, estatal ou galego- e a súa organiación dun xeito que permitise un fácil acceso ás mesmas en caso de necesidade.

O formato elixido para presentar os resultados do proxecto foi unha liña do tempo -realizada en TimeRime- na que, dun xeito cooperativo, o alumnado foi compartindo os resultados da súa busca e introducindo un pequeno comentario de cada unha das referencias recollidas.

Trátase dun traballo inacabado que poderá ser mellorado no futuro, mais, dado que está compartido nun formato aberto, deixamos o enlace ao mesmo por se é do voso interese:

Normativa galega sobre infancia e familia

Análise de parques infantís en Ourense

O alumnado de 1º curso do ciclo superior de Educación infantil do CIFP Portovello de Ourense estivo traballando de xeito cooperativo ao longo dos últimos tempos, nunha análise dos parques infantís da nosa cidade. O proxecto desenvolveuse desde o módulo de O xogo e a súa metodoloxía.

Velaí os seus resultados:

http://parquesinfantisourense.blogspot.com.es/

Visita de ampliación de estudos ás Escolas d´Óbidos I. O Jardim de Infância do Arelho

A visita a Óbidos para coñecer o alcance da experiencia pedagóxica de carácter socioeducativo que alí se está a desenvolver, a carón das achegas do proxecto de Reggio Emilia, supuxo o final de etapa para unha viaxe deseñada con moita ilusión desde hai varios meses. Eramos sabedor@s de que un proxecto destas características podía levar emparelladas dificultades, sobre todo pola falta de definición que para o mesmo existe na estrutura administrativa na que o noso centro se atopa enmarcada nestes momentos, aínda así, pensamos que o esforzo podía pagar a pena e nel puxemos todo o noso tesón.

Desde que coñecemos a existencia do proxectoque se está a desenvolver en Óbidos pareceunos que debíamos organizar unha visita para coñecelo e poder presentalo no noso contorno. O feito de que, relativamente preto de nós, se estea a desenvolver unha experiencia innovadora do primeiro nivel, na que se funden educación, enfoque comunitario e creatividade, e que esta teña dado lugar a unha rede de recursos socioeducativos que xa teñen demostrado o seu valor, é algo que debe ser coñecido de primeira man para, de ser o caso, logo poder difundilo coa esperanza de que axude a mover conciencias ou, cando menos, propiciar cuestionamentos e a mellora doutras prácticas.

Por outra banda, non é habitual realizar saídas pedagóxicas deste tipo nas que un equipo de profesorado comparte tempo e vivencias a tempo completo arredor dun tema directamente relacionado coa mellora das prácticas educativas. Abofé que é unha experiencia moi recomendábel que debería ser potenciada.

Tres compañeir@s do Departamento de Servizos Socioculturais e á Comunidade do CIFP Portovello saímos de Ourense o día 25 de febreiro ás 8:30 da mañá. Por diante tiñamos 448 km e máis de 4 horas de percorrido que aproveitamos para intercambiar e confrontar visións, converténdose a viaxe nunha experiencia enriquecedora en si mesma.

Unha vez chegad@s ao noso destino tivemos o tempo xusto para instalármonos no hotel e xantar antes de acudir ao encontro con Ana Sofía Godinho, coordinadora do Servizo de educación municipal de Óbidos e a persoa coa que estableceramos o contacto para realizar esta visita. Comezaba así a nosa aventura pedagóxica en Óbidos. De camiño para o Jardim de Infância do Arelho, no que estaba previsto desenvolver a primeira fase da nosa estadía, Ana Sofía infórmanos das particularidades da experiencia. O caso de Óbidos é particular e único, trátase dun proxecto no que o Municipio se implica activamente na creación dunha rede de escolas e servizos socioeducativos que, desde un proxecto común, permita o desenvolvemento dunha experiencia educativa de calidade na que o seu principal trazo de identidade é a creatividade.

A colaboración con Reggio Emilia, mediante distintos programas europeos nos que veñen participado nos últimos anos, ten permitido a creación de sinerxías e intercambios que se perciben claramente na idea e no desenvolvemento do proxecto, mais cunha idea moi clara, Reggio Emilia só hai unha e non se trata de imitala, senón de coñecela e enriquecerse a partir dese coñecemento. Ao longo deste tempo distint@s profesionais de Óbidos viaxaron e formáronse en Reggio ao tempo que recibiron visitas de outr@s profesionais da cidade italiana.

Infórmanos asemade do importante investimento realizado polo Municipio na creación de infraestruturas, construíndo novos xardíns de infancia e complexos educativos nuns casos ou rehabilitando antigas escolas para convertelas en xardíns de infancia. No momento da visita estanse rematando as obras de construción dun novo centro de ensino secundario. Os investimentos superaron os corenta millóns de euros nos últimos anos. Con todo, o máis chamativo é que o obxectivo político ía moito máis aló da construción de equipamentos modernos e de calidade, complementándose coa contratación de persoal que puidese complementar o traballo d@s mestr@s e educador@s, como son @s atelieristas, que van permitir que nos centros educativos se poidan experimentar novas formas de traballo e experimentación baseadas na creatividade.

 Visita ao Jardim de Infância do Arelho

Xa no Jardim de Infância do Arelho e feitas as presentacións das súas educadoras, Fátima e Helena, tivemos ocasión de observar, sen ningún tipo de restrición, a vida da escola, entrando e saíndo das aulas e falando coas crianzas e educadoras sobre calquera cuestión que chamase a nosa atención.

O Jardim de Infância do Arelho é unha antiga escola rehabilitada na que se poden escolarizar até 50 crianzas de 3 a 6 anos a cargo de dúas educadoras que contan co apoio de persoal auxiliar. Asemade, o Jardim de Infância conta cun atelier e con servizo de comedor.

O espazo é moi luminoso ao contar con amplas cristaleiras e no mesmo, desde o primeiro momento, percíbese un ambiente de benestar e liberdade no que as crianzas desenvolven actividades diferenciadas podendo transitar polos distintos lugares da escola.

Nun espazo central, entre as dúas aulas e diante dunha gran cristaleira, observad@s a certa distancia por Fátima, a súa educadora, un grupo de nenas e nenos experimenta sobre unha palestra de madeira con diferentes materiais (pequenas pedras, cunchas de distintos tamaños, tacos de madeira, rollas, ...) que lles permiten facer clasificacións, seriacións, construcións...,. Destaca o feito de que a súa concentración non se ve alterada pola nosa presenza, continuando coas súas interaccións entre el@s e sobre todo cos materiais. Un mostrador aberto separa este espazo da sala das educadoras e enriba del atopamos unha pequena publicación, titulada Claramente, na que se recolle a documentación de diversos momentos vividos no xardín de infancia.

Nesta escola trabállase por proxectos e as paredes recollen as pegadas dos mesmos, destaca unha exposición de autorretratos realizados polas crianzas maiores sobre bandexas reutilizadas, o proxecto artístico está rematado e agora cada unha vai facendo
unha descrición de si mesma que é recollida polas educadoras e colocada coma se dun pé de foto se tratase.

Nas aulas pode observarse algún elemento que nos conecta coas escolas de Reggio Emilia (mesa de luz ou retroproxector), mais apréciase claramente que teñen personalidade propia. As crianzas desenvolven diferentes actividades nun ambiente tranquilo e sosegado que non lles impide responder a diferentes cuestións que poden ser presentadas por nós ou por algunha das súas educadoras. Así, con toda a naturalidade, explícannos algunhas das cuestións relativas a dous proxectos nos que estiveron traballando nos últimos tempos: un sobre os peixes e outro sobre o corpo humano. Aínda que, como é normal, se aprecian diferenzas entre a aula das crianzas maiores e a das máis novas, a autonomía é un elemento común.

A dotación de recursos amosase equilibrada e non é unha excepción observar como cun chisco de creatividade, e reutilizando elementos, se poden buscar solucións para algúns problemas.

A última parte da visita desenvólvese no atelier onde  tres crianzas, unha delas con necesidades específicas de apoio educativo, desenvolven o seu proxecto acompañadas por Cristina (atelierista). Máis unha vez, podemos constatar a autonomía e responsabilidade das crianzas que están completamente imbuídas na súa tarefa, sen verse a mesma alterada pola nosa presenza. Apreciamos asemade a integración da crianza con dificultades.

O proxecto no que están a traballar é o do esqueleto dos peixes e Cristina infórmanos de que despois dunha fase de documentación e realización de bocetos, comezaron a construción dun grande esqueleto que nestes momentos están a pintar. No atelier trabállase sempre en pequenos grupos de xeito que as crianzas van rotando e, durante cada xornada, se algunha se cansa e volta para a aula rapidamente é substituída por outra.

Na sala visualizamos distintos tipos de materiais, moitos deles de refugallo, que poderán servir de base para os proxectos creativos, sempre que alguén lles atope unha utilidade. Algúns son introducidos pola atelierista mentres que outros son aportados polas propias familias. As paredes recollen a documentación dos procesos vividos xunto con algúns dos bocetos do trabalo actual. Nun recuncho, unha gran mesa de luz, protexida por unha mampara, está servindo de base para un traballo de stop motion que se está a desenvolver nos distintos centros da rede.

Reflexión conxunta

Unha vez rematada a visita, despois de que as familias viñeron recoller ás crianzas, situación na que puidemos observar como as mesmas entraban até as aulas, interaccionando coas educadoras e observando as realizacións da xornada, comezamos a sesión de reflexión prevista no programa na que estivemos acompañad@s por Ana Sofía Gordinho (coordinadora do servizo de educación), Fátima e Helena (educadoras) e Cristina (atelierista). A actividade resultou sumamente interesante ao permitírmonos clarexar dúbidas e intercambiar opinións sobre o proxecto e a experiencia da súa implantación. Puidemos aclarar que:

•  O proxecto abrangue á educación preescolar e á educación básica, quedando fóra do mesmo as creches -equivalentes ao noso 0-3-, por non estar as mesmas encadradas nas competencias do Ministerio de Educación.
• Optouse por non integrar os Jardins de Infância nos Complexos escolares, mantendo así dun xeito máis nítido a identidade das crianzas das primeiras idades.
• As mestras e educadoras son persoal funcionario do Ministerio de educación, mentres que o persoal auxiliar e os atelieristas son persoal do Municipio.
• A colaboración con Reggio Emilia posibilita a formación das e dos profesionais. Todas as persoas que comparten mesa con nós estiveron na cidade italiana coñecendo a súa experiencia de primeira man. Os intercambios son continuos e en Óbidos xa se recibiu a visita dalgunha delegación de Reggio Emilia o que serve de base para confrontar ideas e ir perfeccionando o modelo.
• Desde o concello, a través do persoal técnico agrupado na Fábrica da Criatividade, lévase a cabo o acompañamento das e dos profesionais.
•  Estase a traballar para favorecer a continuidade entre a educación inicial e a básica. Nese senso, xa no ano 2005, constituíuse un  grupo de traballo para a creación dun Proxecto educativo comunitario no que se tivese en conta as transicións entre ciclos e etapas. Precisamente neste xardín de infancia levouse a cabo unha experiencia de acompañamento das crianzas por parte da mestra que logo ía traballar con elas no ano seguinte. Nestes momentos estase a producir unha reflexión xeral sobre a posibilidade de estender esa experiencia.
• O primeiro atelier comezou a funcionar no ano 2010. Desde entón, vaise facendo un seguimento das crianzas e xa se teñen percibido diferenzas entre as que participaron na experiencia e as que non.
• Máis aló do atelier, estanse levando a cabo experiencias colectivas ligadas coa creatividade como Óbidos Anima. Un conxunto de actividades relacionadas co cine de animación no que as crianzas participan, coas orientación do persoal técnico do Municipio, na creación de pequenas películas de animación, asumindo protagonismo nas diferentes fases do proceso: ilustración, fotografía e edición.
• Estase a traballar na implicación das familias. Polo momento van participando en todo o que se lles pide, mais aínda queda un certo camiño por andar até chegar a unha completa percepción da importancia do proxecto por parte das mesmas.
• Non existen tempos específicos para a coordinación entre atelieristas e demais profesionais educativos polo que os contactos son a nivel informal, mais aínda así son abundantes e frutíferos xa que se traballa a partir de proxectos compartidos.

Cans@s, despois da intensidade da primeira xornada, tivemos tempo para retirármonos ao hotel, repoñer forzas e logo gozar dun paseo polas rúas da vila mentres agardabamos pola hora da cea.

Pódense apreciar dun xeito máis pormenorizado algunhas características dos espazos na seguinte presentación:

Proxecto de centro de interpretación de xogos tradicionais no CIFP Portovello

Desde o CIFP Portovello (Ourense), na busca dunha conexión entre a riqueza dos recursos patrimoniais e as ensinanzas que se imparten no centro, un grupo de profesorado e alumnado do departamento de Servizos Socioculturais e á Comunidade andamos embarcadas/os, desde o curso pasado, nun proxecto polo que se pretende crear un espazo dinámico que faga de centro de interpretación de xogos tradicionais, aberto a escolas infantís, CEIPs, centros de maiores, centros de persoas con discapacidade ou calquera outro colectivo que poida manifestar o seu interese. A súa principal finalidade sería a utilización polo alumnado dos ciclos pertencentes á familia profesional de Servizos Socioculturais e á Comunidade como parte da súa aprendizaxe e formación profesional.

O obxectivo que nos marcamos é crear as condicións adecuadas para organizar a participación, visitas e encontros de diferentes centros e/ou colectivos relacionados coas titulacións da familia profesional: escolas de educación infantil, centros de maiores, persoas discapacitadas, etc. Será este un achegamento intencional aos xogos tradicionais por parte dos mesmos, o primeiro nalgúns casos e de memoria noutros. A través destes eventos o alumnado terá a oportunidade de establecer un contacto, previo á FCT, cos diferentes colectivos aos que vai dirixida a súa formación como técnicos/as de Educación Infantil, Integración Social ou Atención a persoas en situación de Dependencia. Ademais, pretendemos recuperarmos e por en valor un elemento fundamental do noso patrimonio e da nosa cultura como son os xogos tradicionais.  

A proposta para intervir no espazo exterior do Edificio que acolle á nosa familia profesional, despois das primeiras análises da situación de partida, intenta adaptarse ao tipo de chan existente e á idoneidade das superficies máis acaídas para a práctica de distintos xogos. Dividimos o espazo a intervir segundo as tres tipoloxías existentes no exterior do centro:

• Chan duro. Este é o chan con maior superficie, ideal para crear un espazo mixto, cunha superficie cimentada sobre a que se puideran pintar xogos como A Mariola ou un circo para xogar aos Trompos. Nestes momentos non temos espazos de terra, máis acaída para a práctica da Billarda por exemplo, polo que sería bo manter esta reflexión para futuros (re)acondicionamentos. Nesta zona, propómonos incluír os seguintes xogos: a Mariola, as Chapas, o Brilé, as Carreiras de sacos, os tres pés, o Trompo, os Birlos e a Billarda.
• Chan brando (de herba). Para xogar e máis para sentar se fora o caso. Superficie branda para poder facer buracos, para xogos como as Bólas ou a Porca. Os xogos desta zona serían: a Porca, as Bólas e a Chave.
• Outros espazos. Para futuras ampliacións do proxecto, consideramos importante complementar os espazos para o xogo con paneis explicativos sobre o desenvolvemento dos mesmos. Tamén proxectamos crear un lugar para a construción de xoguetes ou a decoración dos bancos con xogos de taboleiro. Propoñemos neste apartado: as Tres en raia, o Moíño, columpio (de ser posíbel), paneis explicativos, obradoiro de enredos.

A maiores, habería outros xogos que encaixarían dun xeito máis doado en calquera tipo de chan: os Aros, os Pelouros, a Rá, os zancos, os Aros, o Turra-soga e os xogos de Corda.

De xeito complementario e como propostas de acción para incluír na dinámica do propio centro, proponse as seguintes accións:

• Adaptar o lugar dedicado aos xogos, con máis xogos que encaixen dentro da arquitectura do propio espazo, ao tempo que nos falen dos costumes tradicionais da nosa cultura. Neste senso, pretendemos debuxar, pintar ou insculpir distintos xogos de taboleiro nos bancos que alí se coloquen (O Moíño e As tres en raia).
• Espazo de recompilación de oralidade. Cada grupo que visite o Centro “pagará”, na medida das súas posibilidades, cun conxunto de recitados, xogos orais ou xogos con materiais recollido na súa zona, compilando así un material documentario de arquivo e consulta. Desde o centro prepararanse os documentos base por se os centros os requiriran.
• Obradoiro de enredos ou xoguetes. Ademais dunha exposición de material, procurarase que cada visitante constrúa o seu propio enredo, aproveitando as distintas épocas das visitas para falar dos elementos que se poden atopar no noso contorno (noces, castañas, avea, canas...).

Como primeiras accións na implementación do proxecto, aproveitamos o momento da celebración do Magosto deste curso para por en contacto á comunidade educativa con diferentes xogos tradicionais, que foron presentados polo alumnado do ciclo de educación infantil, tendo como eixo central o trompo.

Na mesma liña, o pasado día 13 de novembro, da man de Juan José García Rodicio, tivemos a ocasión de achegármonos ao tradicional xogo dos Bolos de Parada, recuperado nos últimos anos por un grupo de veciños de Parada de Sil.  Foi unha enriquecedora xornada na que as persoas participantes puidemos reflexionar sobre o valor e a importancia de por en valor os recursos patrimoniais ao tempo que aprendemos as particularidades do xogo dos bolos de Parada facendo unha comparativa coas variantes do xogo dos bolos en distintas zonas da xeografía galega.